ՄԱՐԻԱՄ ԽՈՒԴՈՅԱՆԻ ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ ԱՆԿՅՈՒՆԸ․ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԴԻՐՔՈՐՈՇՈՒՄՆԵՐ և ՀԵՂԻՆԱԿԱՅԻՆ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐ։

Հետևեք հաջորդիվ՝ անկախ և հայամետ դիտարկումների համար։

Հեղինակ՝ Մարիամ Խուդոյան

Հայաստանից հեռանալուց հետո երկար ժամանակ ֆիզիկապես գտնվում էի Միացյալ Նահանգներում, բայց մտքով շարունակում էի ապրել այն տանը, որտեղ դռան յուրաքանչյուր ձայնից սարսափում էի։ Վտանգավոր միջավայրից հեռանալը դեռ չի նշանակում անմիջապես ազատվել տարիներով կուտակված վախից։ Մարդը կարող է հատել սահմանը, փոխել բնակության վայրը, հայտնվել անվտանգ երկրում, սակայն անցյալի սպառնալիքները շարունակում են ապրել նրա հիշողության մեջ։ Անծանոթ հեռախոսազանգից լարվում էի, փողոցում քայլելիս հաճախ հետ էի նայում։ Երբ որևէ մեքենա երկար ժամանակ կանգնած էր լինում տան մոտ, մտածում էի, որ ինձ հետևում են։ Գիտակցում էի, որ ԱՄՆ-ում եմ և այլևս այն միջավայրում չեմ, որտեղ իշխանության հետ կապեր ունեցող անձինք կարող էին անպատիժ սպառնալ ինձ, սակայն մարմինս ու հոգեբանությունս դեռ ապրում էին նախկին վտանգի պայմաններում։ Ինձ համար հատկապես ծանր էր ընդունել, որ բռնության գլխավոր աղբյուրներից մեկը սեփական հայրս էր։ Յուրաքանչյուր երեխա, անկախ տարիքից, ցանկանում է հավատալ, որ ծնողը պետք է պաշտպանի իրեն։ Ես ստիպված էի հաշտվել այն ցավալի իրականության հետ, որ հայրս քաղաքական հավատարմությունն ավելի բարձր էր դասել, քան սեփական դստեր անվտանգությունը, արժանապատվությունն ու կյանքը։ Երկար ժամանակ ինձ հարցնում էի՝ գուցե ես էի սխալվել, գուցե պետք չէր հրապարակայնորեն արտահայտել կարծիքս կամ ընդդիմադիր կուսակցության անդամ դառնալ։ Հոգեբանի հետ հետևողական աշխատանքն օգնեց հասկանալ, որ ես մեղավոր չէի ինձ հետ կատարվածի համար։ Քաղաքական հայացք ունենալը հանցանք չէ։ Արդարություն պահանջելը մեղք չէ։ Իսկ բռնության ենթարկված մարդուց հնարավոր չէ պահանջել, որ նա անմիջապես մոռանա կատարվածը և վերադառնա բնականոն կյանքի։ Ժամանակի ընթացքում սկսեցի վերադարձնել ինձանից խլված ձայնը։ Սկզբում զգուշությամբ էի գրում սոցիալական ցանցերում։ Այնուհետև սկսեցի մասնակցել առցանց քաղաքական քննարկումների, հրապարակել վերլուծություններ և բարձրաձայնել Հայաստանում շարունակվող խնդիրները։ Ամեն նոր հրապարակում ինձ համար ոչ միայն քաղաքական դիրքորոշում էր, այլև վախի նկատմամբ փոքր հաղթանակ։ ԱՄՆ-ում անվտանգ գտնվելը չի նշանակում, որ մոռացել եմ Հայաստանը կամ հրաժարվել եմ իմ պայքարից։ Ընդհակառակը՝ հեռավորությունից ավելի հստակ հասկացա, թե ինչպիսի հայրենիք եմ ուզում տեսնել։ Ես ուզում եմ Հայաստան, որտեղ կնոջ նկատմամբ բռնությունը չի արդարացվի ընտանեկան հարաբերություններով, իսկ բռնարարը չի պաշտպանվի իր քաղաքական կապերի շնորհիվ։ Ուզում եմ պետություն, որտեղ քաղաքացին ստիպված չի լինի լքել տունը՝ իր համոզմունքների պատճառով։ Որտեղ ընդդիմադիր լինելը չի նշանակի ապրել մշտական վախի մեջ, իսկ ազատ խոսքը չի ընկալվի որպես իշխանության դեմ ուղղված հանցագործություն։ Ես ուզում եմ, որ մի օր ազատ խոսքը Հայաստանում այլևս հերոսություն չհամարվի։ Այն պետք է լինի յուրաքանչյուր քաղաքացու բնական և պաշտպանված իրավունքը։