ԱՄՆ-ում բնակվող իրավաբան, Երևանի «Միմորենա» լատինո ակումբի նախկին
սեփականատեր և տնօրեն Վալենտինա Մկրտչյանը պատմում է ակումբի
գործունեության, իր նկարագրած ճնշումների և այն պատճառների մասին, որոնք նրան
ստիպեցին փակել տարիներով զարգացրած բիզնեսը։ Նա անդրադառնում է նաև
հանրային գործիչների վարքագծի ու հայտարարությունների միջև, իր գնահատմամբ,
եղած հակասություններին։

— Ի՞նչ էր «Միմորենան», և ինչո՞ւ էր այդ վայրը կարևոր Ձեզ համար։

— Ես «Միմորենայի» սեփականատերն ու տնօրենն եմ եղել 2012–2019 թվականներին։
Այն լատինո ակումբ էր, որտեղ կազմակերպում էինք երաժշտական երեկոներ, պարեր,
համերգներ և տարբեր հավաքույթներ։ Մեզ այցելում էին արվեստագետներ, ազատ
մտածող մարդիկ, ԼԳԲՏ համայնքի ներկայացուցիչներ և բազմաթիվ այլ
հաճախորդներ։
Որպես ԼԳԲՏ համայնքի ներկայացուցիչ՝ ես գիտեի, թե որքան դժվար է ապրել՝
մշտապես մտածելով ուրիշների արձագանքի մասին։ Այդ պատճառով ինձ համար
կարևոր էր ստեղծել մի վայր, որտեղ մարդուն կընդունեին հարգանքով։ Մեր
այցելուների կամ աշխատակիցների սեռական կողմնորոշումը երբեք չէր կարող նրանց
նկատմամբ վատ վերաբերմունքի պատճառ լինել։

— Ձեր պատմության համաձայն՝ ակումբի գործունեության պայմանները
հետագայում փոխվեցին։ Ի՞նչ տեղի ունեցավ։

— 2018 թվականից հետո սկսվեցին հաճախակի ստուգումներ տարբեր պետական
մարմինների կողմից։ Իմ գնահատմամբ՝ դրանք ուղեկցվում էին անհիմն
տուգանքներով և մեր գործունեությունը դժվարացնելու փորձերով։ Լինելով
իրավաբան՝ փորձում էի բողոքարկել այդ որոշումները, սակայն իմ ակնկալած
արդյունքին չէի հասնում։
Միաժամանակ ակումբ էին գալիս մարդիկ, որոնք դժգոհում էին, որ մեզ մոտ
աշխատում կամ հանգստանում են ԼԳԲՏ անձինք։ Եղել են դեպքեր, երբ պահանջել են
հեռացնել աշխատակիցներին՝ նրանց կողմնորոշման պատճառով։ Ես հրաժարվում էի։
Աշխատակցի աշխատանքի որակը և պատասխանատվությունն էին ինձ համար
կարևոր։

— Խնդիրները սահմանափակվո՞ւմ էին ստուգումներով և
դժգոհություններով։

Ցավոք սրտի՝ ոչ։ Իմ ու Միմորենայի հաճախորդների հասցեյին շատ անգամ հնչել են
վիրավորանքներ, բռնություն է գործադրվել իմ և աշխատակիցների նկատմամբ։ Մի
անգամ նույնիսկ վնասվել էր ակումբի տարածքը։ Այդ ամենից հետո մեզ համար
արդեն առաջնային հարցը մարդկանց անվտանգությունն էր։

— Փորձե՞լ եք աջակցություն ստանալ իրավապահներից կամ
իրավապաշտպան կառույցներից։

— Այո։ Դիմել ենք ոստիկանություն, կապ եմ հաստատել «Փինք Արմենիա»
կազմակերպության հետ։ Սակայն իմ փորձից ելնելով՝ այդ դիմումները մեզ համար
արդյունավետ պաշտպանություն չապահովեցին։ Իսկ երբ ակումբին պատճառված
վնասների հարցով անձամբ գնացի ոստիկանության բաժին, իմ նկատմամբ, ինչպես
նկարագրել եմ իմ հայտարարությունում, կիրառվեցին բռնություն և սեռական բնույթի
նվաստացուցիչ գործողություններ։ Այդ դեպքի մանրամասներին չեմ ցանկանում
այստեղ անդրադառնալ, բայց այն վճռորոշ ազդեցություն ունեցավ պետական
մարմինների նկատմամբ իմ վստահության վրա։

— Ինչպե՞ս հանգեցիք ակումբը փակելու որոշմանը։

— Դա ծանր որոշում էր։ Ես տարիներ շարունակ ժամանակ, աշխատանք և միջոցներ
էի ներդրել «Միմորենայի» մեջ։ Բայց մի պահ հասկացա, որ այլևս չեմ կարող
ապահովել ո՛չ իմ, ո՛չ աշխատակիցների անվտանգությունը։ Ստուգումները,
տուգանքները, սպառնալիքներն ու բռնության դեպքերը միասին ստեղծել էին մի
իրավիճակ, որը ես այլևս չէի կարող շարունակել։ Ակումբը փակելը միայն բիզնեսի
կորուստ չէր․ կորցնում էի նաև մի միջավայր, որը կարևոր էր ինձ և շատ ուրիշների
համար։

— Դուք նշել եք, որ «Միմորենա» էին այցելում նաև քաղաքական
շրջանակների ներկայացուցիչներ։ Ո՞ւմ մասին է խոսքը։

— Տարբեր ժամանակներում այցելուների թվում եղել են Տրդատ Սարգսյանը, Թագուհի
Ղազարյանը, Արայիկ Հարությունյանը, Արսեն Թորոսյանը և Մարիա Կարապետյանը։
Այդ այցելություններին ես վերաբերվում էի սովորական ձևով։ Թեև ինքս
Հանրապետական կուսակցության անդամ էի և ունեի իմ քաղաքական դիրքորոշումը,
այլ հայացքներ ունեցող մարդկանց այցելությունները խնդիր չէին ինձ համար։
Մարդիկ գալիս էին հանգստանալու և շփվելու։

— Այդ դեպքում ինչո՞ւ եք այսօր խոսում այդ այցելությունների մասին։

— Ինձ մտահոգում է հանրային խոսքի և իրական վարքագծի հակասությունը։ Ես
պատմել եմ, որ նախկին այցելուներից ոմանք հետագայում հերքում էին ակումբի հետ
իրենց առնչությունը կամ հանդես էին գալիս ԼԳԲՏ անձանց դեմ ուղղված խոսքերով։

— Ի՞նչ փոխվեց ԱՄՆ տեղափոխվելուց հետո։

— Ես ԱՄՆ եկա 2020 թվականի փետրվարին։ Այստեղ տեսա մարդկանց, որոնք ավելի
ազատ էին արտահայտում իրենց ինքնությունը։ Դա օգնեց ինձ վերանայել այն
մշտական վախը, որի մեջ ապրել էի։ Աստիճանաբար որոշեցի խոսել իմ փորձի մասին։
Դիմել եմ մի քանի իրավապաշտպան կազմակերպությունների։ Ուզում էի
ներկայացնել, թե ինչ է տեղի ունեցել «Միմորենայի» շուրջ և ինչ դժվարությունների են
բախվում ԼԳԲՏ անձինք Հայաստանում։

— Ես ցանկանում եմ, որ մարդկանց անվտանգությունն ու արժանապատվությունը
կախված չլինեն նրանց սեռական կողմնորոշումից կամ քաղաքական հայացքներից։
Երբ մարդը դիմում է ոստիկանություն, նա պետք է պաշտպանություն ստանա։ Երբ
աշխատում կամ բիզնես է վարում, պետք է կարողանա դա անել հավասար
պայմաններում։